21.5.15

Βαΐτσα Χανή - Μωυσίδου • Παραμύθια από τη Βουλγαρία

Βαΐτσα Χανή - Μωυσίδου • Παραμύθια από τη Βουλγαρία

Μετάφραση και Επίμετρο: Βαΐτσα Χανή - Μωυσίδου
σχήμα 13 × 20,5 εκ., σσ. 176, έκδοση χαρτόδετη,
I S B N: 978-960-537-200-2,
Απόπειρα, Μάιος 2015
Σειρά: Του κόσμου τα παραμύθια, αρ. 32

Τα παραμύθια αφηγούνται φανταστικές ιστορίες, που σκοπό έχουν να διασκεδάσουν τον ακροατή και να τον διδάξουν. Η φαντασία παίζει κυρίαρχο ρόλο στη διαμόρφωση της ιστορίας, η οποία συνήθως διαδραματίζεται σ’ ένα μαγικό κόσμο με ήρωες υπερφυσικούς, που δεν έχουν καμιά σχέση με την καθημερινότητα, αλλά γίνονται δεκτοί από το ακροατήριο με ευχαρίστηση και έχουν τη δυνατότητα να λειτουργούν ως πρότυπα.

Στα περισσότερα παλιά παραμύθια πρωταγωνιστικό ρόλο έχουν τα ζώα με ανθρώπινες ιδιότητες. Το χρυσό πουλί, το φτερωτό άλογο, ο λύκος, η αλεπού και άλλα πολλά ζώα είναι οι ήρωες στα γνήσια λαϊκά παραμύθια.

Τα μαγικά παραμύθια είναι τα πιο αρεστά ιδίως στα μικρά παιδιά, γιατί εξάπτουν την φαντασία τους. Το παλικάρι, το μικρό κορίτσι, ο χωματένιος, η βασιλοπούλα παλεύουν με τον δράκο, τον διάβολο, τις μάγισσες, μέχρι να φέρουν σε αίσιο πέρας την αποστολή τους κι έχουν τον πρώτο ρόλο στις ιστορίες.

Τα ηθογραφικά παραμύθια με χιούμορ σατιρίζουν τα ελαττώματα και την ανηθικότητα των ανθρώπων. Προτρέπουν τον ακροατή να είναι προσεκτικός, να αποφεύγει τις ακρότητες, να μην υποτιμά τους συνανθρώπους και τις παραδόσεις, αλλά να τους σέβεται.

Σε όλα τα παιδιά αρέσουν τα παραμύθια, αρέσουν όμως και στους μεγάλους, γιατί τους επιτρέπουν να γυρίσουν νοερά στην ανέμελη παιδική τους ηλικία.

26.12.14

Από το στόμα στο χαρτί … και από το χαρτί στο στόμα

παραμύθια και λαϊκές ιστορίες
Επιμέλεια έκδοσης, Πρόλογος, Σημειώσεις: Δημήτρης Β. Προύσαλης
σσ. 205, σχήμα 13 × 20,5 εκ.,
έκδοση χαρτόδετη,
I S B N 978-960-537-201-9,
Απόπειρα, Δεκέμβριος 2014

Από το στόμα στο χαρτί

Γράφουν  

Βέρα Αισώπου
Μαρούσα Απειρανθίτου
Μαριέττα Βαλλιάνου
Άννα Γιάνκου
Αγγελική Γεωργίτση
Γιώργος Καλαμένιος
Αποστολία Καφφέ
Παναγιώτης Κόκκορης
Αναστασία Κουκουζέλη
Αναστασία Κοντορούδα

Δημήτρης Μάλλης
Καλλιρρόη Μουλλά
Ελεάνα Μπούζτου
Δημήτρης Β. Προύσαλης
Σοφία Σιμοπούλου
Μαρία Σιταροπούλου
Λουκία Σουγιά
Αλεξάνδρα Τζαφέστα
Λίλλυ Τριαντάρη
Ιωάννα Φώκου
Ελεάνα Χατζάκη

20 + 1 ιστορίες της προφορικής παράδοσης που αναζήτησαν απάγκιο στο χαρτί ή ταξίδεψαν με τον αέρα. Στα διάβα τους συνάντησαν 20 + 1 παραμυθάδες της σύγχρονης εποχής που εξακολουθούν να σέβονται τον παλιό λαϊκό λόγο των παραμυθιών και να εμπνέονται από αυτόν υπηρετώντας τον.

10.9.14

Τα Σεφαραδίτικα παραμύθια των Βαλκανίων στο Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης

Τα Σεφαραδίτικα παραμύθια των Βαλκανίων στο Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης

Η Απόπειρα σας προσκαλεί την Παρασκευή 19 Σεπτεμβρίου 2014, στις 7 το απόγευμα, στην παρουσίαση του βιβλίου Σεφαραδίτικα παραμύθια των Βαλκανίων.
Για το βιβλίο θα μιλήσουν η ιστορικός Ρένα Μόλχο, ο ερευνητής Τζέκυ Μπενμαγιόρ, και η επιμελήτρια του βιβλίου ανθρωπολόγος, ψυχαναλύτρια Άννα Αγγελοπούλου.
Παραμύθια θα αφηγηθούν η ηθοποιός, αφηγήτρια Αφρούλη Μπέρσου και ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ Αφήγησης Πηλίου, αφηγητής Δημήτρης Προύσαλης.
Συντονίζει η αναπληρώτρια καθηγήτρια και κοινοτική σύμβουλος Ελένη Χοντολίδου.
______________
Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης
Μέγαρο Μπίλλη,
Πλατεία Ιπποδρομίου, 54621 Θεσσαλονίκη

7.5.14

«Πόρτες και παράθυρα κρύβουν ιστορίες»

Πόρτες και παράθυρα κρύβουν ιστορίες

Ο Δημήτρης Β. Προύσαλης αφηγείται παραμύθια τις Τετάρτες 7 Μαΐου και 14 Μαΐου στις 7.30 το απόγευμα με αφορμή την έκθεση φωτογραφίας του Δημήτρη Φιλελέ: Πόρτες και Παράθυρα λένε ιστορίες

Η έκθεση λειτουργεί καθημερινά από νωρίς το πρωί μέχρι αργά το βράδυ για δυο εβδομάδες, από 1–15 Μαΐου, σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο στο art cafe Δίαυλος, Αδριανού 2 απέναντι από το σταθμό του Ηλεκτρικού στο Θησείο.

Είσοδος δωρεάν.

21.3.14

Τα παραμύθια των φτωχών Εβραίων στα Βαλκάνια

Συνέντευξη της Άννας Αγγελοπούλου στη Νόρα Ράλλη,
Εφημερίδα των Συντακτών | Τετάρτη 20 Μαρτίου 2014 »»

Λίγο πριν από τον Β΄ Παγκόσμιο μια 27χρονη Αγγλίδα από το Κέιμπριτζ γύρισε επί πέντε ολόκληρα χρόνια από Βουκουρέστι μέχρι Σαράγεβο και Θεσσαλονίκη, καταγράφοντας τις προφορικές διηγήσεις των Σεφαραδιτών, που μιλούσαν ακόμα παλαιοϊσπανικά. Το εκπληκτικό αυτό υλικό κυκλοφόρησε από την «Απόπειρα»

Αννα ΑγγελοπούλουΑνθρωπολόγος και ψυχαναλύτρια, η Αννα Αγγελοπούλου ασχολείται με το προφορικό παραμύθι εδώ και τριάντα χρόνια. Πριν από λίγο καιρό κυκλοφόρησαν από τις εκδόσεις Απόπειρα «Τα Σεφαραδίτικα Παραμύθια των Βαλκανίων», σε δική της επιμέλεια. Πρόκειται για κείμενα ξεχασμένα, που δεν είχαν ποτέ μεταφραστεί, ανθολογημένα από την Αγγλίδα Σίνθια Κρους. Το έργο έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον, καθώς παρουσιάζει αφηγήσεις από τον καιρό που στις βαλκανικές κοινότητες των εκδιωγμένων – από τους Φερδινάνδο και Ισαβέλλα – Εβραίων της Ισπανίας κάποιοι από αυτούς (οι φτωχοί κυρίως) μιλούσαν μόνον ισπανικά, l’espanyol, όπως συνήθιζαν ν’ αποκαλούν τη γλώσσα τους, ή el djudesmo. Γλώσσα μειονοτική, εσωτερικής κυκλοφορίας, που διαμόρφωνε προσωπική και κοινοτική ταυτότητα.

• Ποια ήταν η Σίνθια Κρους και τι σας οδήγησε προς αυτήν;

«Είναι πολύ περίεργη η ιστορία της. Η Κρους ήταν μόλις 27 ετών όταν αποφάσισε να περάσει 5 χρόνια ταξιδεύοντας στα Βαλκάνια, μελετώντας κάτι που δεν ήταν καν δικό της – ούτε Εβραία ήταν, ούτε Ισπανίδα, ούτε Βαλκάνια. Είχε όμως έναν αδερφό που λάτρευε, σπουδαίο γλωσσολόγο, ο οποίος, καθώς ήξερε 27 γλώσσες, διάβαζε κάτι περίεργες επιστολές Εβραίων σε μια άγνωστη γλώσσα: ήταν η γλώσσα του Θερβάντες, παλαιοϊσπανικά! Ενθουσιάστηκε και συμβούλεψε την αδερφή του να τη μελετήσει. Τα κείμενα της συλλογής καταγράφηκαν μέσα σε μια πενταετία, 1930-35. Η Κρους πέρασε διαδοχικά από Βουκουρέστι, Μοναστήρι, Σκόπια, Θεσσαλονίκη και Σαράγεβο, μελετώντας την καθομιλουμένη ισπανοεβραϊκή διάλεκτο την εποχή που ήταν ακόμα σε πλήρη άνθηση. Προσωπικά είχα δουλέψει για το ελληνικό προφορικό παραμύθι από πολύ νωρίς. Οταν ήρθα σε επαφή με το έργο της Κρους, εξεπλάγην. Ηταν, δε, όλα καταγεγραμμένα με φωνητική ορθογραφία. Δεν διαβάζονταν. Αναγκάστηκα να μεταφράζω από αρχαία ισπανικά, με τη βοήθεια ενός φόρουμ ανθρώπων από όλο τον κόσμο, που είχαν ακούσει κάποιες λέξεις από τους παππούδες τους. Ηταν εκπληκτική εμπειρία».

13.3.14

Αθήνα… μια πόλη παραμύθια

teliki afisa athens

Οι αφηγήσεις-ιστορήσεις των ειδών της προφορικής λογοτεχνίας αποτελούν μορφή πολιτισμού και ανθρώπινης έκφρασης που συνδέει τους λαούς οικουμενικά, ενώ ταυτόχρονα ενισχύει την εθνική τους ταυτότητα.

Εδώ και 25 περίπου χρόνια οργανώνονται σε όλον τον κόσμο ολιγοήμερες ή πολυήμερης διάρκειας εκδηλώσεις από φορείς, ενώσεις αφηγητών, κέντρα και φυσικά πρόσωπα με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Αφήγησης (20 Μαρτίου), όπου σε 40 χώρες κινείται γύρω από ένα κεντρικό θέμα – για το 2014 «Δράκοι και Τέρατα» – με σκοπό την προβολή αυτής της πολύτιμης μορφής διαχρονικής έκφρασης που αποτελεί η αφήγηση.