Cynthia Crews – Άννα Αγγελοπούλου • Σεφαραδίτικα παραμύθια των Βαλκανίων

Μετάφραση: Σάρα Μπενβενίστε
σσ. 403, σχήμα 13 × 20,5 εκ.,
έκδοση χαρτόδετη, I S B N 978-960-537-181-4,
έκδοση ηλεκτρονική, I S B N 978-960-537-182-2,
Απόπειρα, Νοέμβριος 2013
Σειρά: Του κόσμου τα παραμύθια, αρ. 31

Στην οθωμανική αυτοκρατορία διαβιούσαν επί αιώνες κοινότητες εβραϊκές που μιλούσαν τα ισπανικά της εποχής του Θερβάντες. Ήδη από το 1492, με την επανάκτηση της Ισπανίας από τους καθολικούς βασιλιάδες Φερδινάνδο και Ισαβέλλα, είχαν εκδιωχθεί από την ιβηρική χερσόνησο όλοι οι Άραβες και οι Εβραίοι που δεν δέχτηκαν να αλλαξοπιστήσουν. Οι εβραϊκοί πληθυσμοί στράφηκαν προς τις άλλες χώρες της Ευρώπης κι εγκαταστάθηκαν σταδιακά σε διάφορες πόλεις της οθωμανικής αυτοκρατορίας, όπου έζησαν έως τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο.

Μαρία Λαϊνά • Πλατς (Μισό κινεζικό παραμύθι)

Γράφει η Μαρία Λαϊνά | «Βιβλιοθήκη», Ελευθεροτυπία,
Σάββατο 1 Οκτωβρίου 2011 »»

Μισό κινεζικό παραμύθι (μετάφραση Γιάννης Βαλούρδος, εκδόσεις Απόπειρα, Αθήνα 2001), όπου στο τέλος βέβαια αποκαλύπτονται η κουταμάρα και η χιονοστιβάδα της.

Όλοι οι λαοί έχουν παρόμοια παραμύθια, αφού ζώα της ζούγκλας υπάρχουν παντού και η συμπεριφορά τους σπάνια διαφέρει τόσο ώστε να επιτρέψει σκέψεις πέραν ενός απλούστατου πλην καίριου συμβολισμού.

Πλατς

Στις όχθες μιας μικρής λιμνούλας, σ’ ένα δάσος από παπάγιες ζούσαν κάποτε έξι λαγοί. Όταν τα φρούτα στα κλωνάρια των δέντρων ωρίμασαν, μια παπάγια έπεσε στο νερό και ακούστηκε ένα «Πλατς».

Οι λαγοί που δεν είχαν ξανακούσει ποτέ παρόμοιο ήχο, τρόμαξαν πολύ και σκόρπισαν δεξιά κι αριστερά. Μια αλεπού που τους είδε να τρέχουν τους φώναξε: «Τι έγινε; Τι τρέχετε έτσι;».

Δημήτρης Β Προύσαλης • Παραμύθια των παραμυθάδων

Μεταφράζουν από τα αγγλικά: Δημήτρης Προύσαλης • από τα ισπανικά: Χρύσα Ε. Πορίχη • από τα σερβικά: Ντράγκιτσα Τσίπαλο

σσ. 286, σχήμα 13 × 20,5 εκ., έκδοση χαρτόδετη
I S B N 978-960-537-135-7,
Απόπειρα, Σεπτέμβριος 2011

Πώς ήρθαν οι ιστορίες στον κόσμο; Πόσο θρεπτική είναι η γλώσσα; Τι μπορεί να συμβεί όταν ακούς με την καρδιά σου; Γιατί λέμε ιστορίες και ποια είναι η σημασία τους; Τι πεθύμησε να ακούσει ο βασιλιάς Άκμπαρ; Πώς άραγε να φτιάχτηκε η πρώτη ιστορία; Γιατί πρέπει να μοιραζόμαστε τα παραμύθια που γνωρίζουμε; Είναι δυνατό να σταματήσει κανείς έναν παραμυθά που θέλει διαρκώς να αφηγείται; Υπάρχει κατάλληλη ανταμοιβή για τις ιστορίες που λέγονται; Ήταν άντρας ή γυναίκα αυτός που είπε πρώτος παραμύθια στη γη; Τι συνέβηκε τη μέρα που στέρεψε η φαντασία του παραμυθά; Έχουν άλλο βάρος η αλήθεια του φτωχού και το ψέμα του πλούσιου; Μπορεί κάποιος ν’ αντέξει τη γλώσσα του κόσμου; Τελικά βρήκε την Αλήθεια εκείνος που την έψαχνε; Με ποιον τρόπο γεννήθηκαν οι πρώτοι παραμυθάδες; Ποια είναι η Καθαπίθα και τι ιστορία κρύβει; Τι πληγές ανοίγουν τα λόγια που δεν πρέπει να λέγονται; Τι έπαθε αυτός που πίστευε πως ήταν ο καλύτερος παραμυθάς στα μέρη του; Αυτά και άλλα λαϊκά παραμύθια ανάμεσα στις 66 πολύτιμες ιστορίες που μιλούν για τον κόσμο της αφήγησης, τις ιστορίες που λέγονται, εκείνους που κουβαλούν τη συλλογική μνήμη του χτες, για τη δύναμη της Αλήθειας και τις σχέσεις της με το ψέμα και τα καμώματα της γλώσσας, σας υποδέχονται σε αυτήν την ξεχωριστή συλλογή.

(Κείμενο από το οπισθόφυλλο.)

Διαβάστε τον Πρόλογο της έκδοσης.

Σοβαρά μιλάω...

Γράφει η Μαριά Λαϊνά | Ελευθεροτυπία,
Βιβλιοθήκη, Σάββατο 10 Σεπτεμβρίου 2011 »»

Στου πατέρα μου τα βαφτίσια, στης μάνας μου τη γέννα, σηκωθήκαμε μια μέρα πέντ’ έξι νοματαίοι, οπλισμένοι γερά με σπαθιά και με ξύλα, για κυνήγι να πάμε.

Ο Χατί, ο Χιουτί, ο Τσατί, ο Ματί, ο πατέρας μου κι εγώ

Βουνά και λαγκάδια διαβήκαμε· όπου απαντήσαμε κυνήγι, λουφάξαμε, όπου απαντήσαμε θεριά, κρυφτήκαμε...

Κατσικίσια αφτιά

γράφει η Μαρία Λαϊνά | Πεντάλ, «Βιβλιοθήκη»,
Ελευθεροτυπία, Σάββατο 9 Ιουλίου 2011 »»

Φωτογραφία της Ένης Κούκουλα για τη Βιβλιοθήκη.

Ήτανε μια φορά ένας βασιλιάς που τόνε λέγανε Τροϊανό κι είχε κατσικίσια αφτιά. Κάθε πρωί φώναζε έναν από τους μπαρμπέρηδες της πολιτείας να τόνε ξυρίσει, αλλά απ’ αυτούς που πήγαιναν κανείς δεν γύριζε πίσω, γιατί με το που τέλειωναν το ξύρισμά τους, ρώταγε ο βασιλιάς μην είδαν επάνω του τίποτα παράξενο.

Σταυρούλα Γ. Τσούπρου • Παραδόσεις, μύθοι, θρύλοι και τα ηπειρώτικα παραμύθια

Γράφει η Σταυρούλα Γ. Τσούπρου | «Βιβλιοθήκη», Ελευθεροτυπία
Σάββατο 5 Μαρτίου 2011 »»
 
«Οι κοσμογονικές μεταβολές στην ιστορία του ανθρώπου, που πραγματοποιήθηκαν στους δύο τελευταίους αιώνες [...], σάρωσαν και τον ολότελα αφελή, όσο και χαριτωμένο [...] τρόπο, με τον οποίο εκφραζόταν η μεταφυσική ανάγκη του ανθρώπου [μέσω του παραμυθιού]. Αλλά αυτή η ανάγκη δεν ήταν μόνο θέμα μορφής. Ηταν και θέμα ουσίας. Η μορφή άλλαξε, στο βάθος η ανάγκη έμεινε η ίδια. Νέα είδη διηγήσεων εμφανίστηκαν, με τις οποίες ο άνθρωπος ζει τη γοητευτική ψευδαίσθηση της ελευθερίας του από τα δεσμά της ύλης. [...] Ο άνθρωπος και σήμερα παραμένει, όπως θα έλεγε ο Πλάτων, "μυθοποιός"». (Μιχαήλ Γ. Μερακλή, Τα Παραμύθια μας, Εντός, 2001)

Παραμύθια των παραμυθάδων

Apopeirates: Προδημοσίευση από το νέο βιβλίο Παραμύθια των παραμυθάδων, το 30. στη σειρά Του κόσμου τα παραμύθια. »»